Елена Спасеновска е осудена на две години условна казна затвор, случај поттикнат од истражувачкото новинарство на Анета Блажевска

Елена Спасеновска, поранешна директорка на Државниот ученички дом „Мирка Гинова“ во Битола, е осудена на условна казна затвор од две години за злоупотреби извршени додека раководела со институцијата. Основниот суд во Битола ја прогласил за виновна по сите девет точки од обвинението.

Судскиот процес следуваше по серија истражувачки текстови на битолската новинарка Анета Блажевска за работењето на тогашната директорка, по што Основното јавно обвинителство во Битола покрена постапка.

„На обвинетата ѝ се утврдува единствена казна затвор во траење од две години и истовремено се определува дека истата нема да се изврши ако осудената во рок од пет години, сметано од правосилноста на пресудата, не стори ново кривично дело“, се наведува во пресудата на Основниот суд Битола.

Обвинението го застапувала обвинителката Ирена Атанасовска, додека судскиот процес го водела судијката Елена Журовска.

Според пресудата, дел од утврдените неправилности се однесуваат на службени патувања, исплати кон пензионираниот секретар на Домот, Менде Петровски, ангажирање лица со договори на дело, како и фалсификување документи.

Во првите пет точки од обвинението, Спасеновска е прогласена за виновна за продолжено кривично дело „Злоупотреба на службената положба и овластување“. Останатите дела се однесуваат на прекршувања поврзани со Законот за трансформација во редовен работен однос и на продолжено кривично дело „Фалсификување исправа“.

Еден од случаите се однесува на неискористен годишен одмор на тогашниот секретар Петровски. Според пресудата, Спасеновска на неговото барање напишала „не се одобрува“, но не донела решение во кое би ги образложила причините за тоа. Потоа било донесено решение за исплата на надоместок за неискористен годишен одмор за 2021 и 2022 година во вкупен износ од 103.989 денари.

Судот утврдил и дека во 2022 година биле исплаќани дневници и трошоци за службени патувања за Петровски, иако тој веќе бил пензиониран и не бил вработен во Домот. Му било овозможено и користење службен телефон.

Во пресудата се опфатени и службените патувања на самата Спасеновска. Во 2023 година, според судските наоди, таа си одобрила исплата на неоправдани трошоци за патувања во Србија и Унгарија.

Во 2022 и 2023 година, иако била должна да спроведе постапка за јавна набавка, тоа не било направено, при што, според пресудата, на правното лице „Сејф Акаунт“ ДООЕЛ Битола му била овозможена корист во вкупен износ од 180.000 денари.

Како директорка на институција со помалку од 300 вработени, Спасеновска во повеќе наврати ангажирала повеќе од три лица за физичка и интелектуална работа преку договори на дело без согласност од Министерството за финансии, спротивно на одредбите од Законот за трансформација во редовен работен однос.

Посебен дел од пресудата се однесува на налозите за службени патувања. Судот утврдил дека биле изготвувани лажни налози за користење службено возило со кои се оправдувало нејзиното отсуство.

Според судските наоди, во периоди кога Спасеновска се наоѓала во странство било прикажувано дека била на службено патување во земјава. Како докази биле користени и податоци од граничните премини Меџитлија и Ново Село.

Во пресудата се наведува дека вакви налози биле изготвени во девет случаи.

Судот утврдил и преправање записник од Управниот одбор. Според пресудата, по објавувањето на новинарските текстови за можни незаконитости започнало интензивно средување на документацијата во Домот, особено на записниците во кои биле наведени службени патувања.

„Бидејќи едно од службените патувања не било евидентирано во записникот од одржаната седница на Управен одбор, обвинетата ја преправила страната од записникот на Управниот одбор од 07.06.2023 година и ја заменила со нова страница со изменета содржина во делот на службените патувања“, се наведува во пресудата.

Во судската постапка, ДУД „Мирка Гинова“ побарувал од поранешната директорка 1.430.865 денари, односно околу 23.000 евра.

Со пресудата, Спасеновска е задолжена на Домот да му исплати 148.295 денари на име имотноправно барање, во рок од 15 дена од правосилноста на пресудата. За преостанатиот дел од побаруваните 1.430.865 денари, оштетеното правно лице е упатено на спор.

Случајот има дополнителна димензија поради судскиот спор меѓу Спасеновска и новинарката Анета Блажевска, чии истражувачки текстови претходеа на кривичната постапка.

Спасеновска во 2024 година ја тужеше Блажевска за клевета, а Основниот суд Битола ја осуди новинарката. Здружението на новинарите на Македонија и дел од јавноста тогаш реагираа дека случајот претставува притисок врз слободата на медиумите и истражувачкото новинарство.

На одлуката е поднесена жалба до Апелацискиот суд во Битола, за која, според достапните информации наведени во текстот, сè уште се чека одлука.