Бугарија ќе биде казнета за дефицитот само неколку месеци по влегувањето во еврозоната

Бугарија ќе биде казнета следната недела за кршење на буџетските правила на ЕУ само неколку месеци по приклучувањето кон еврозоната, потег што ќе ја стави владата на премиерот Румен Радев во директен судир со Брисел.

Европската комисија ќе ја стави Софија под таканаречената постапка за прекумерен дефицит, соопштија официјални лица, откако нејзиниот годишен дефицит се зголеми на 3,5 проценти минатата година, надминувајќи го прагот од 3 проценти на еврозоната.

Радев ја обвини претходната централно-десничарска влада за манипулирање со фискалните податоци за да обезбеди влез на Бугарија во еврозоната на 1 јануари 2026 година, по жестоката политичка битка околу тоа дали земјата ги исполнува критериумите за конвергенција.

„Тие лажеа за да ја турнат Бугарија во еврозоната“, им рече тој на новинарите во петокот по враќањето од Брисел. Радев дојде на власт во мај откако неговата левичарска популистичка партија Прогресивна Бугарија победи на изборите во април, обезбедувајќи го првото еднопартиско мнозинство во Бугарија за три децении.

Според постапката на ЕУ за прекумерен дефицит, земјите што ги кршат фискалните правила на блокот се должни да го вратат својот дефицит под 3 отсто од БДП во утврден временски рок и се предмет на поблизок буџетски мониторинг од страна на Европската комисија.

Се очекува дефицитот на Бугарија да расте уште повеќе во наредните години: на 4,1 проценти следната година и 4,3 проценти во 2027 година, според неодамнешната прогноза на Комисијата.

„Оваа година дефицитот ќе биде уште поголем. Меурот пукна“, рече Радев на состанок на владата во петокот. „Ова е резултат на тешкото наследство.“

Земјата се бори и со највисоката стапка на инфлација во еврозоната, што веќе ги зголемува цените на храната.

Доколку биде потврдено, Бугарија ќе стане првата земја што влезе во еврозоната и ќе се соочи со корективната фискална гранка на блокот во рок од неколку месеци од пристапувањето.

Комисијата одби да коментира пред објавувањето на пакетот за Европскиот семестар следната недела.

„Комисијата ќе ја даде својата проценка во контекст на Европскиот семестар следната недела и нема да коментира понатаму во оваа фаза“, изјави портпарол за „Еурактив“.

Поранешната министерка за финансии Теменушка Петкова (ГЕРБ) ги отфрли обвинувањата на Радев, тврдејќи дека Бугарија останала во рамките на ограничувањето од 3% во 2025 година благодарение на клаузулата за флексибилност на трошоците за одбрана на ЕУ. Секое влошување, рече таа, е поврзано со одлуките донесени од привремената администрација и одложувањето на буџетското планирање за 2026 година.

Ова доаѓа неколку дена откако Брисел отклучи 370 милиони евра замрзнати пари од Фондот за закрепнување за Бугарија, додека уште 3 милијарди евра се чуваат во мирување во исчекување на судските и антикорупциските реформи.

Десет други земји се под таква постапка, вклучувајќи ги Италија и Франција.

Рим имаше за цел да го намали буџетскиот дефицит на „под 3 проценти“ минатата година, услов за излез од постапката, но не успеа да го стори тоа, што претставуваше неуспех за премиерот Џорџи Мелони пред изборите следната година.

Малта, која го намали прекумерниот дефицит на 2,2 проценти минатата година, ќе излезе од постапката.

Другите земји со проектирани дефицити над 3 проценти, вклучувајќи ја и Германија, нема да влезат во постапка за прекумерен дефицит оваа година благодарение на клаузулата што исклучува дел од трошоците поврзани со одбраната.