ЕУ го започнува најголемото проширување во последните години – aдминистрацијата не може да го следи темпото

Проширувањето на ЕУ брзо се забрзува, но надлежниот оддел на Европската комисија нема капацитет паралелно да ги води преговорите со повеќе земји-кандидатки. Генералниот директорат за проширување и источно соседство (DG ENEST) се соочува со растечки оперативни проблеми, потврдија три независни извори, објави Euronews.

Притисокот врз администрацијата во Брисел е резултат на силниот моментум на процесот на проширување. Во последните шест месеци се затворени повеќе поглавја од преговорите отколку во целата претходна деценија, што доведе до преоптоварување на системот.

Недостаток на луѓе и искуство во Брисел

Еден службеник, кој побара да остане анонимен, ја коментираше ситуацијата за Euronews. „Не се само земјите-кандидатки тие што се борат со огромниот обем на работа што се бара од нив. Комисијата ја изгуби институционалната меморија и капацитет што ги имаше за време на последниот бран на проширување“, рече тој.

Проблемот е дополнително усложнет од фактот дека DG ENEST, како и многу други оддели на Комисијата, во голема мера се потпира на привремен персонал. Ова доведе до голем флуктуација на персоналот и недостаток на искуство во затворањето на преговорите, со оглед на тоа што Хрватска беше последната членка што се приклучи на Унијата во 2013 година.

Фокус на Црна Гора и враќањето на Исланд
Црна Гора моментално го води процесот, работи на нацрт-договор за пристапување и се стреми кон членство до 2028 година. Албанија е веднаш зад неа, надевајќи се дека ќе започне со изготвување на својот договор на почетокот на следната година.

За да се доведат преговорите со Подгорица до крај, беше формирана посебна работна група, што бараше значително прераспределување на ресурсите. Како резултат на тоа, службениците кои беа задолжени за оние земји од Западен Балкан кои неодамна не постигнаа напредок беа повлечени.

Ситуацијата може дополнително да се искомплицира од Исланд, кој неочекувано се враќа во процесот. Референдум за тоа дали да се продолжи патот на пристапување таму е закажан за 29 август. Доколку Рејкјавик одлучи да ги продолжи преговорите, Комисијата ќе мора да формира друга работна група и да обезбеди значително повеќе ресурси за таа земја.

Украина и Молдавија го забрзуваат процесот

Дополнителен притисок создаваат Украина и Молдавија, кои неодамна отворија две поглавја од преговорите. Постои политичка волја да се отворат преостанатите четири кластери до крајот на годината, иако Унгарија е за побавен пристап поради внатрешно-политички причини.

Според постојната методологија, ниедна земја не ги отворила сите преговарачки кластери одеднаш. Дури и на Албанија, која напредуваше исклучително брзо, ѝ требаше повеќе од една година за да го стори тоа. Иако Комисијата го подготвуваше теренот и додека Унгарија ја блокираше кандидатурата на Киев, политичката амбиција за истовремен напредок во неколку области сега се соочува со реални ограничувања од двете страни.

И Киев и Кишињев исто така ги достигнуваат своите граници на капацитет. Ниту Украина ниту Молдавија никогаш претходно не се соочиле со преговори и правна интеграција од оваа сложеност.

Тест за европската надворешна политика

Службениците во Брисел признаваат дека напредокот со толку многу земји истовремено неизбежно ќе бара промена на приоритетите во распределбата на внатрешните ресурси. Проблемот не е само за Комисијата; Советот на ЕУ и земјите-членки исто така работат на зајакнување на своите внатрешни капацитети.

Брисел го дефинираше проширувањето како камен-темелник на својата надворешна политика, а наредните месеци ќе покажат дали обезбедените ресурси се во согласност со дадените политички ветувања. Европската комисија не одговори на барањето на Euronews за коментар.