Ова се можните резултати од унгарските избори, еве што би значело секој од нив

Унгарците гласаат во недела на значајните парламентарни избори кои внимателно се следат во Европската Унија, САД и Русија, но и пошироко, а анкетите покажуваат дека премиерот Виктор Орбан и неговата националистичка партија Фидес ќе ја изгубат власта по 16 години, пишува Ројтерс.

Орбан би можел да ги изгуби изборите од централно-десничарската, проевропска партија Тиса, предводена од поранешниот сојузник на Орбан, Петер Маѓар.

Ви донесуваме клучни информации за политичкиот систем на Унгарија и преглед на можните изборни исходи.

Начин на гласање
Унгарските гласачи ќе избираат 199 членови на парламентот – 106 од нив во 106 изборни единици, а преостанатите 93 од национални партиски листи и листи на етнички малцинства.

Владата на Орбан им даде на етничките Унгарци кои живеат во странство право на државјанство, а тие можат да гласаат за партиските листи по пошта.

Според податоците на Националната изборна канцеларија, речиси 500.000 такви граѓани се регистрирани за изборите во 2026 година. Огромното мнозинство од нив традиционално ја поддржуваат Фидес на Орбан.

Оние кои имаат регистрирано живеалиште во Унгарија мора да гласаат лично, на гласачко место во Унгарија или, доколку се во странство, во едно од официјалните претставништва на Унгарија.

За да влезе во парламентот, партијата мора да освои најмалку 5 проценти од гласовите.

Гласачките места се отвораат во недела во 6 часот наутро и се затвораат во 19 часот. Резултатите треба да бидат познати доцна во недела навечер.

Што се случува по изборите?

Претседателот Тамаш Суљок треба да свика нов парламент во рок од 30 дена од изборите, што веројатно ќе се случи во мај. Во 2022 година, изборите се одржаа на 3 април, а новиот парламент се состана на 2 мај.

Премиерот го избира парламентот со просто мнозинство гласови. Претседателот на Унгарија предлага кандидат за премиер, обично кандидатот на победничката партија, а потоа парламентот гласа за тој предлог.

Доколку парламентот не го избере предложеното лице, претседателот предлага нов кандидат во рок од 15 дена.

Доколку парламентот не го избере повторно премиерот, претседателот може да го распушти парламентот и да распише нови избори.

Можни исходи од изборите
Тинк-тенкот „Политички капитал“ со седиште во Будимпешта ги изложи можните сценарија во петокот:

Двотретинско мнозинство на Фидес: Ова би му овозможило на Фидес дополнително да ги преобликува институциите без ограничувања, а институционалната автономија во Унгарија дополнително би ослабела.

Убедливо мнозинство на Фидес: Таквото мнозинство би овозможило продолжување на тековните политики, при што надворешната политика веројатно ќе остане во голема мера непроменета.

Тесно мнозинство на Фидес: Ова би создало нова и неизвесна политичка ситуација, со кревка рамнотежа на моќ и зголемен притисок од опозицијата.

Двотретинско мнозинство на Тиса: Ова би овозможило длабоки институционални реформи и би ѝ дало простор на новата влада да ги реструктуира клучните институции.

Убедливо мнозинство за Тиса: Тоа би овозможило ограничени, но значајни промени, но нема да обезбеди силен правен мандат за длабоки институционални реформи. Политичката динамика би останала напната.

Тесно мнозинство во Тиса: Ова би создало нестабилна и ризична ситуација на управување, со кревка рамнотежа на моќ. Резултатите од изборите би можеле да бидат оспорени, што би можело да доведе до масовни протести.

Нема јасен победник: Застојот би довел до фрагментирана политичка сцена, во која ниту еден клучен актер не може сам да формира стабилна влада. Крајнодесничарската партија Ми Хазанк (Нашата татковина) би можела да стане одлучувачки фактор, а формирањето коалиции би можело да биде неизвесно и долгорочно.