Во Србија почнува одданочување за емисии на јаглерод диоксид

Во Србија, од денеска ќе се применува национален данок на емисии на јаглерод диоксид (CO2) од четири евра по тон чија цел е да се намали загадувањето, да се подобри енергетската ефикасност и да се обезбеди порамноправна позиција на српската индустрија на меѓународниот пазар.

Законот за данокот на емисии на штетни гасови е одговор на Србија на почетокот на наплата на такси за јаглерод диоксид во ЕУ, на кој од денеска подлежи и Србија, според Механизмот – Carbon Border Adjustment Mechanism – CBAM.

Даноците според двата закона, кои Србија ги усвои на почетокот на декември, изнесуваат четири евра по тон еквивалент на јаглерод диоксид, каде што опфаќаат азотен субоксид (N2O) и перфлуоројаглеводороди (PFC).

Данокот се плаќа на произведениот јаглерод диоксид изразен во тони, а кога станува збор за други гасови со ефект на стаклена градина, тие ќе бидат изразени во CO2 еквиваленти.

Воведувањето нови даноци ќе има најголемо влијание врз индустриите што произведуваат азотни ѓубрива и соединенија, железо, челик, алуминиум, цемент и електрична енергија, а тон јаглерод ослободен за време на нивното производство ќе се плаќа во согласност со принципот „плаќа емитер/загадувач“.

Законот за данок на CO2 се однесува на оние кои треба да имаат дозвола за емисии од постројки, а тоа се првенствено големи и средни компании.

Тие дозволи ги добиле 50 компании, за 92 од нивните постројки, кои собираат податоци за емисиите во согласност со Законот за климатски промени и ги доставуваат до Министерството за заштита на животната средина.

Преку новиот фискален механизам, во буџетот на Србија се обезбедени средства, што треба да се користат за поттикнување на инвестициите поврзани со зелената транзиција.