Европската унија подготвува посебни патокази за Црна Гора, Украина, Молдавија и Албанија, кои би им дале на тие четири земји појасни рокови и услови за напредок кон членство, објави бриселски „Политико“, повикувајќи се на двајца високи функционери на Европската комисија.
Се разгледуваат насочени „патокази“ за Црна Гора, Украина, Молдавија и Албанија, изјавија за ПОЛИТИКО двајца високи претставници на Европската комисија кои работат на нацрт-предлозите, како дел од напорите да се забрза деценискиот процес. Тие побараа анонимност да зборуваат за чувствителните планови.
Четирите земји се сметаат за фаворити за влез во ЕУ. Додека Брисел долго време ги поддржува нивните кандидатури за членство, патоказите го означуваат првиот пат кога ќе им се даде гаранција дека ако продолжат со суштинските реформи, ќе бидат примени – и ќе им се понудат индикативни временски рокови за завршување на преговорите.
Официјалните лица изјавија дека плановите ќе претставуваат еден вид гаранција дека земјите ќе бидат примени во ЕУ доколку ги спроведат клучните реформи, со индикативни рокови за завршување на преговорите.
Патоказите ќе направат појасно што точно се очекува од секоја земја-кандидат, рече еден од официјалните претставници, како и ќе создадат обврски за сегашните членки, кои треба да го дадат својот благослов за процесот да продолжи. Плановите, исто така, поставуваат груби датуми кога групите реформи, познати како преговарачки „кластери“, ќе бидат формално завршени – главни пресвртници на патот кон членството.
Претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен вети насочена поддршка за земјите кандидати „кои постигнале најголем напредок“ за време на нејзиниот говор за состојбата на Унијата претходно во септември.
Сепак, на другите земји-кандидати во претходна фаза на процесот, како Косово, Северна Македонија и Босна и Херцеговина, нема да им бидат понудени патоказите во оваа фаза, потврдија официјалните лица. Ниту Грузија, Турција или Србија, кои доживеаја прекин на нивните апликации поради загриженоста за демократско и судско назадување.
Портпаролот на Комисијата потврди дека новите патокази „ќе обезбедат пат кон завршување на пристапните преговори. Тие ќе постават јасна листа на приоритети: временски рокови и резултати за да им помогнат на најнапредните кандидати да ги завршат потребните реформи“.
„Проширувањето… останува геополитички императив. Пристапувањето, сепак, бара време“, се вели во нацрт-верзијата на текстот за преглед пред проширувањето во кој имаа увид од ПОЛИТИКО. „Земјите-кандидатки мора да завршат ригорозен процес заснован на заслуги и да испорачаат далекусежни и трајни реформи. Тоа време треба да се искористи во целосна стратешка употреба за да се подготви Унијата за поголемо членство и да се продлабочи постепената интеграција во областите од заемен интерес“.
Како дел од тој преглед, фон дер Лајен и комесарката за проширување Марта Кос ќе предложат промени во внатрешното работење на блокот за да се осигура дека постојат заштитни мерки за да се спречат новите придружници да ги нарушат клучните политики или да се откажат од нивните обврски. Ревизиите може да вклучуваат итни клаузули и преодни периоди пред целосно да се доделат одредени права за членство.
„Прегледите на политиките покажуваат дека Унијата може да прими поголемо членство преку насочени адаптации, главно во рамките на постојната рамка на Договорот“, се вели во нацртот, тврдејќи дека основните закони на ЕУ не треба да се менуваат за да се намали загриженоста за проширувањето.
Националните лидери ќе размислат за тоа како и колку брзо може да се донесат нови членки за време на дводневниот самит во Брисел од 15 октомври; за возврат, Комисијата ќе побара од нив политичка поддршка за да го забрзаат темпото. Европскиот совет ќе одржи „стратешка дискусија за проширувањето и внатрешните реформи“, покажува нацрт-агендата.
Кос изјави за ПОЛИТИКО претходно овој месец дека се надева дека промените што се предлагаат и разговорите со лидерите ќе доведат до „есен на проширувањето“ по години побавен напредок.
Фон дер Лајен оваа недела патува во Западен Балкан на разговори со лидерите на Црна Гора, Албанија, Северна Македонија и Косово. Сепак, таа ќе ги заобиколи Босна и Херцеговина и Србија, бидејќи и во двете земји се одржуваат национални избори.