Што ќе се случува со АЛТА банка АД Битола во следните три недели – кои се можните сценарија?

АЛТА банка АД Битола влегува во нова фаза од постапката на привремена администрација. Тројца претставници на Народната банка го презедоа управувањето со институцијата и имаат рок од 21 ден да ја утврдат нејзината финансиска и оперативна состојба. Во меѓувреме, се применуваат ограничувања на кредитната активност, вклучително и забрана за одобрување нови кредити, продолжување на роковите на постојните кредитни изложености и исплата на средства врз основа на одредени претходно одобрени кредити.

Најновите информации за АЛТА банка АД Битола покажуваат дека вниманието на Народната банка сега е насочено кон детална проценка на состојбата во институцијата, контролирање на финансиските одливи и разрешување на сопственичкото прашање.

На 3 ноември банката објави официјално соопштение во кое ги потврди назначените администратори и нивните овластувања, согласно решението на Народната банка од 1 ноември 2026 година.

Овие мерки следуваат по одземањето на дозволата за работа на АЛТА банка АД Белград, која има доминантно сопственичко учество во македонската банка.

Кои се тројцата администратори што управуваат со банката?

За администратори на АЛТА банка АД Битола се назначени Илија Андовски, Весна Стојчевска и Марија Тодоровска, сите вработени во Народната банка.

Со нивното именување се преземаат надлежностите на Управниот одбор, Надзорниот одбор и Собранието на акционери, со исклучок на одлучувањето за зголемување на капиталот.

Илија Андовски е посебно овластен за потпишување на одлуките во периодот на администрацијата.

Назначените администратори ќе ги контролираат деловните активности на банката, вклучително и одобрувањето на општите и административните трошоци.

Целта е да се воспостави непосредна контрола врз управувањето со средствата и обврските додека трае вонредната состојба.

Рок од 21 ден за проценка на состојбата

Еден од најважните елементи на постапката е рокот од 21 ден што им е определен на администраторите.

Во овој период тие треба да ја утврдат фактичката состојба на банката и да достават извештај до Извршниот одбор на Народната банка.

Извештајот ќе биде значаен за оценката на понатамошните мерки и можностите за разрешување на состојбата.

Сепак, рокот од 21 ден не значи дека сите ограничувања автоматски ќе престанат по неговото истекување.

Привремената администрација е воведена за период од три месеци, а евентуалните измени ќе зависат од проценката на Народната банка и понатамошните околности.

Запрено е одобрувањето нови кредити

Покрај претходно објавените ограничувања за располагање со средства, во фокусот се и мерките што се однесуваат на кредитирањето.

Според информациите за решението на Народната банка, АЛТА банка во периодот на ограничувањата не смее да одобрува нови кредитни изложености.

Исто така, забрането е продолжување на роковите на веќе одобрените кредити.

Ограничени се и одливните трансакции што произлегуваат од позитивни кредитни предлози за претходно одобрени изложености.

Ова значи дека и кај одредени кредити за кои постои одобрение, исплатата на средствата може да биде запрена додека важат ограничувањата.

Мерката има за цел да спречи дополнително намалување на расположливите средства на банката.

Клиентите што имаат кредити треба да продолжат со отплата

Забраната за ново кредитирање не значи дека постојните кредитокорисници се ослободени од своите обврски.

Граѓаните и компаниите што имаат активни кредити во АЛТА банка треба и понатаму навремено да ги плаќаат своите рати, согласно договорените услови.

Измирувањето на обврските кон банката е меѓу дозволените трансакции во периодот на администрацијата.

Ова е особено значајно за клиентите што имаат станбени, потрошувачки или деловни кредити.

Самоволното прекинување на отплатата може да создаде дополнителни обврски и последици согласно кредитниот договор.

Доколку клиентите имаат нејаснотии околу начинот на плаќање, потребно е да побараат информации од официјалните канали на банката.

Ограничени се и трансферите надвор од банката

Дел од заштитните мерки се однесуваат и на платниот промет.

За физичките лица останува неделниот лимит од 10.000 денари за користење средства преку платежни картички издадени од банката, вклучително и повлекување готовина и плаќања кај трговци.

Внатрешните плаќања меѓу сметки во истата банка се дозволени, согласно утврдениот режим.

Кај правните лица, внатрешните трансфери исто така се дозволени, додека трансферите надвор од банката се ограничени.

Приливните плаќања од странство преку СЕПА и кореспондентно банкарство продолжуваат да функционираат, но одливните плаќања кон странство се привремено ограничени.

Овие мерки се насочени кон зачувување на ликвидноста и спречување неконтролирано одлевање средства.

Српскиот акционер поседува 95,336% од капиталот

Во официјалното соопштение од 3 ноември, АЛТА банка АД Битола потврди дека АЛТА банка АД Белград има квалификувано учество од 95,336% во капиталот на македонската банка.

На српската банка ѝ беше одземена дозволата за работа, по што македонскиот регулатор ја разгледа сопственичката поврзаност и ризиците што произлегуваат од неа.

Како резултат на новонастанатите околности, Народната банка на Македонија на 1 ноември ја повлече согласноста на АЛТА банка АД Белград за квалификувано учество во АЛТА банка АД Битола.

Овој потег е значаен затоа што отвора простор за разрешување на сопственичкото прашање под надзор на регулаторот.

Гувернерот Трајко Славески претходно најави дека се разгледуваат можностите за продажба на акциите на српскиот акционер, при што спомена интерес од потенцијални купувачи.

Сепак, засега нема официјална потврда дека е постигнат договор за продажба или дека е одобрен нов сопственик.

Што значи ова за штедачите?

Народната банка претходно појасни дека воведувањето привремена администрација не значи затворање на АЛТА банка АД Битола, ниту автоматско активирање на механизмот за обесштетување преку Фондот за осигурување депозити.

Целта на мерката е заштита на имотот на банката и интересите на нејзините штедачи и доверители.

Депозитите на физичките лица во Македонија се законски осигурени до денарска противвредност од 30.000 евра по депонент во една банка, во согласност со утврдените услови.

Но привремената администрација сама по себе не претставува основ за исплата од Фондот.

За клиентите останува важно да ги следат официјалните известувања за можни промени во начинот на користење на сметките и банкарските услуги.

Сè уште се чека потврда за посебните шалтери за пензионерите

Едно од практичните прашања што останува отворено е организацијата на исплатите за граѓаните што немаат платежни картички.

Гувернерот претходно најави посебно решение за околу 3.500 пензионери кои немаат картички, со можност со една посета на шалтер да подигнат до 20.000 денари.

Според најавата, клиентите требаше да бидат известени до среда, 4 ноември.

Меѓутоа, според последните јавно достапни официјални информации проверени за оваа вест, сè уште не е потврден точниот почеток на работењето на посебните шалтери.

Затоа клиентите треба да почекаат официјална информација за локациите, работното време и условите за исплата пред да се упатат во експозитурите.

Што следува за АЛТА банка Битола?

Во наредниот период, клучни ќе бидат наодите на администраторите и одлуките на Народната банка во однос на понатамошното работење.

Посебно внимание ќе биде насочено кон финансиската состојба на банката, движењето на ликвидноста, нејзините обврски и можностите за промена на сопственоста.

Разрешувањето на сопственичкото прашање би можело да биде важен чекор кон нормализирање на работењето, но само доколку бидат исполнети сите законски и регулаторни услови.

Во меѓувреме, привремените ограничувања остануваат важен дел од мерките за заштита на средствата.

АЛТА банка АД Битола сега е во фаза на непосредна контрола од Народната банка. Тројцата администратори имаат рок од 21 ден да ја проценат состојбата, додека новото кредитирање и одредени финансиски одливи се ограничени. Следните одлуки ќе зависат од резултатите на проверките и напредокот во решавањето на сопственичката структура.