Германците ќе работат повеќе од 8 часа на ден? „Три дена по 12 часа и тоа е тоа“

Осумчасовниот работен ден, кој Германија го воведе во ноември 1918 година, е доведен во прашање по 108 години.

Но, три недели откако канцеларот Фридрих Мерц ја прогласи реформата на законот за работно време за „задоцнета“ бидејќи требаше да биде на сила досега, нацртот сè уште не стигнал до владата. Коалицијата на демохристијаните и социјалдемократите сè уште не можела да се согласи за тоа како треба да изгледа работен ден подолг од осум часа, пренесува Хина.

Мерц го постави тонот за дебатата на 13 октомври на Денот на работодавачите во Берлин, истакнувајќи го примерот на компаниите каде што луѓето работат 12 часа, „три пати неделно и тоа е тоа“. Тој додаде дека работен ден подолг од осум часа „не е експлоатација“. Тој тврди дека тоа може да биде добра можност и за компаниите и за вработените да го организираат своето работно време пофлексибилно.

Министерката за труд, Бербел Бас, исто така, требаше да зборува на настанот, но таа поднесе оставка од функцијата министерка и копретседателка на СПД еден ден претходно. Таа ја наведе смртта на нејзината посвоена ќерка како причина, како и јавните напади, вклучително и од нејзиниот коалициски партнер. Токму нејзиното министерство ја запре реформата на половина пат.

Клучот на спорот е една реченица од коалицискиот договор – партиите се обврзаа да воведат опција за ограничување на работното време во неделни наместо дневни часови. Во моментов, законот дозволува осум часа на ден, а максимум десет ако се одржува просек од осум во период од шест месеци, или 24 недели.

Законот претпоставува шест работни дена, од понеделник до сабота, што резултира со горна граница од 48 часа неделно. Пауза од 11 часа е задолжителна помеѓу два работни дена.

Нацртот на министерството од јуни го задржа осумчасовниот работен ден како правило. Дозволен е максимум неделни часови само ако социјалните партнери се договорат за тоа во колективен договор и ако посебни правила гарантираат дека здравјето на работниците не е загрозено. Неделниот просек од 48 часа ќе мора да се почитува во период од 12 месеци.

Нацрт-законот, исто така, воведува задолжителна електронска евиденција на работното време. Компаниите со помалку од 250 вработени ќе имаат две години да се прилагодат, оние со помалку од 50 пет години, а работодавците со максимум десет работници ќе бидат трајно ослободени од електронската форма.

Кој е максималниот број часови што може да се работат во еден работен ден? Често цитираната бројка од 13 часа е само она што останува кога задолжителната пауза од 11 часа ќе се одземе од 24 часа. Пропишаните паузи, 45 минути за работа подолга од девет часа, исто така мора да се одземат од тоа.

Работодавците го дочекаа нацрт-законот на нож. Претседателот на нивниот синдикат, BDA, Рајнер Дулгер, рече: „Нацрт-законот е полн со недоверба кон работодавците и нивните вработени“.

Оливер Зандер, директор на здружението на металопреработувачката индустрија „Гесамтметал“, рече дека тоа не е реформа, туку „збир од максималистички барања“.

Главниот приговор е дека колективниот договор во Германија опфаќа само околу половина од вработените, па затоа другата половина би имала корист од реформата.

Од друга страна, синдикатите отфрлаат каква било промена.

Претседателката на Конфедерацијата на германски синдикати (DGB), Јасмин Фахими, тврди дека работодавците не се заинтересирани за усогласување на семејството и работата, туку за поголема контрола врз работното време на вработените, пренесува Хина.

Според анкетата на DGB, 98 проценти од вработените ги прифаќаат ваквите промени, но не сакаат да работат по 19 часот.

Силке Цимер од синдикалниот одбор на „Верди“ смета дека сегашниот закон е еден од најважните заштитни прописи што не треба да се допира. Таа дури и го отфрла ограничувањето на колективните договори, иако тоа би можело да го зголеми бројот на вработени опфатени со договорите.

Аргументите против подолгото работно време не доаѓаат само од синдикатите. Според истражувањата, ризикот од несреќа на работа или на пат кон дома по 12 часа работа е двојно поголем отколку по осум.

Во анкета на Институтот WSI, речиси три четвртини од испитаниците се плашат од негативните последици од работењето повеќе од десет часа. Здружението на лекари од Марбургер Бунд предупредува на ризикот за безбедноста на пациентите.

Фондацијата Ханс Беклер отиде најдалеку и предупреди на закана за демократијата – оние кои работат повеќе од осум и пол часа на ден имаат значително помала веројатност да учествуваат во политичкиот, волонтерскиот и општествениот живот.

Сега сè е во рацете на Александар Швајцер, новиот министер за труд. Тој сè уште не дал изјава за клучното прашање дали ќе го задржи ограничувањето на колективните договори.

Сепак, претходно тој истакна дека Германија имала 1,3 милијарди прекувремени часови само во 2023 година и рече дека „потребни се флексибилни модели што мора да одговараат на животот на луѓето“. Затоа, тој го гледа проблемот не во премалку работа, туку во неправилно структурирање.

Потпретседателот на Левицата, Луиџи Пантисано, веќе го повика да го брани дневниот лимит. Партискиот колега на Швајцер, Дирк Визе, парламентарен секретар на СПД, се обидува да го смири расположението. Според него, коалицискиот договор не предвидува укинување на законот, туку неделен максимум со задолжително дигитално снимање, за да нема неплатени прекувремени часови.

Сè уште не е на повидок договор. Коалицискиот комитет на почетокот на јули усвои пакет од 34 мерки, но во него не беше вклучено работното време, а демохристијаните и социјалдемократите и понатаму не се согласуваат за неделната максимална и задолжителна евиденција.

Приоритет на новиот министер е пензиската реформа, па аналитичарите не очекуваат дека заедно со неа ќе отвори и битка за работното време. Дотогаш важи стариот закон. Работодавачите не можат да се повикуваат на коалицискиот договор или на нацртот на министерството за да ги надминат постоечките ограничувања.

Осумчасовниот ден, стар 108 години, засега останува, не затоа што некој го брани, туку затоа што коалицијата не може да се договори како да го урне.