Фабриките произведуваат повеќе, но струјата и рударството во пад: Што покажуваат најновите податоци за македонската индустрија?

Македонската индустрија во септември годинава произвела за 2,4 проценти повеќе во споредба со истиот месец лани, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика. Но, зад вкупниот раст се кријат големи разлики меѓу одделните индустриски гранки – додека фабриките го зголемуваат производството, енергетскиот сектор и рударството бележат значителен пад.

Најголем придонес за позитивниот резултат има преработувачката индустрија, односно фабриките што произведуваат готови производи и преработуваат суровини. Во септември нивното производство било поголемо за 4,2 проценти во споредба со истиот месец минатата година.

Тоа значи дека дел од македонските фабрики произвеле повеќе стоки отколку пред една година, што позитивно влијаело врз вкупниот индустриски резултат.

Најголем раст кај градежните материјали, пијалаците и автомобилската индустрија

Според статистиката, особено висок раст од 64,4 проценти е забележан кај производството на други неметални минерални производи. Во оваа категорија спаѓаат, меѓу другото, цементот, стаклото, керамиката и други материјали што се користат во градежништвото и индустријата.

Тоа значи дека производството во оваа индустриска гранка е значително поголемо од септември минатата година, иако самиот процент не покажува колкава е вкупната количина на произведени производи.

Значителен раст има и кај производството на пијалаци, кое е зголемено за 21,3 проценти.

Позитивни резултати бележи и автомобилската индустрија, односно производството на моторни возила, приколки и полуприколки, каде што е регистриран пораст од пет проценти.

Зголемено производство има и кај текстилот, хемикалиите и хемиските производи, производите од гума и пластика, металите и металните производи.

Производството на струја и рударството бележат пад

За разлика од фабриките, состојбата е поинаква во енергетскиот сектор.

Во дејноста снабдување со електрична енергија, гас, пареа и климатизација, индустриското производство во септември е намалено за 11,4 проценти во однос на истиот месец минатата година.

Уште поголем пад е забележан кај индустриската група енергија, каде што намалувањето изнесува 20,3 проценти.

Овие два показатели не се однесуваат на сосема иста статистичка категорија, но укажуваат на послаби резултати во енергетскиот дел од индустријата.

Пад има и во рударството и вадењето камен, каде што производството е намалено за 7,7 проценти.

Тоа значи дека и покрај растот на вкупната индустрија, дел од секторите што обезбедуваат енергија и суровини работеле со помал производствен обем отколку пред една година.

Се произведуваат повеќе материјали за фабриките, но помалку стоки за потрошувачите

Интересни разлики покажува и поделбата на производството според намената на производите.

Кај таканаречените интермедијарни производи, односно материјалите и деловите што фабриките ги користат за понатамошно производство, е забележан раст од 16,9 проценти.

Кај капиталните производи, во кои спаѓаат машини, опрема и други производи што се користат за производство, растот изнесува 1,3 проценти.

Од друга страна, кај производите за широка потрошувачка состојбата е поинаква.

Производството на трајни производи за широка потрошувачка, како одредени апарати и други производи што се користат подолг период, е намалено за 8,3 проценти.

Кај нетрајните производи за широка потрошувачка, во кои спаѓаат производи што побрзо се трошат, падот изнесува 4,5 проценти.

Практично, статистиката покажува дека во септември имало поголема активност кај производството на индустриски материјали, додека дел од производите наменети за секојдневна и долгорочна потрошувачка бележат намалување.

Што значи ова за економијата и за граѓаните?

Растот на индустриското производство е позитивен показател, бидејќи значи дека во одредени дејности е произведена поголема количина производи отколку во истиот период минатата година.

Но, важно е да се нагласи дека растот на производството од 2,4 проценти не значи автоматски дека приходите на компаниите се зголемиле за ист толкав процент, ниту дека платите на работниците или бројот на вработени пораснале.

Исто така, падот во енергетскиот сектор не значи сам по себе дека ќе има недостиг од струја или дека електричната енергија ќе поскапи.

За такви заклучоци потребни се дополнителни податоци за домашното производство, увозот, потрошувачката и цените на енергијата.

За девет месеци индустријата пораснала само 0,8 проценти

Иако септември донел раст од 2,4 проценти, резултатите за целата година досега се поскромни.

Во периодот од јануари до септември 2026 година, индустриското производство во Македонија е зголемено за само 0,8 проценти во споредба со истиот период лани.

Ова покажува дека растот на индустријата во првите девет месеци бил релативно слаб, иако одредени гранки во септември оствариле значително подобри резултати.