Кардиолог, кошаркарска легенда и познати актери: Ова се луѓето што му ставија крај на владеењето на Вучиќ

Александар Вучиќ доживеа изборен пораз од политичко движење кое пред само две години не постоеше на српската политичка сцена. Според првичните изборни проекции, „Студентската листа – Студентите победуваат“, создадена како резултат на масовните протести по трагедијата во Нови Сад, освои апсолутно мнозинство во српскиот парламент, со што се отвора патот за завршување на 14-годишното владеење на Српската напредна странка.

Но, кои се луѓето што успеаја да го поразат Вучиќ и неговата партија?

За разлика од традиционалните политички организации, Студентската листа нема еден доминантен лидер околу кој е изградена целата структура. На неа се наоѓаат 250 кандидати од различни професии и општествени сфери, меѓу кои лекари, универзитетски професори, економисти, правници, актери, спортисти и граѓански активисти. За голем дел од нив ова е прво директно учество во парламентарната политика.

Меѓу најпознатите имиња се легендарниот кошаркар Дејан Бодирога, поранешниот гувернер на Народната банка на Србија, Дејан Шошкиќ, актерот Тихомир Станиќ и социологот Јово Бакиќ. Сепак, првото место на изборната листа му припадна на човек кој досега не беше особено познат надвор од медицинските и академските кругови – кардиологот Илија Срдановиќ од Нови Сад.

Кардиолог од Нови Сад на чело на студентското движење

Илија Срдановиќ е лекар специјалист по кардиологија и професор на Медицинскиот факултет во Нови Сад. Тој е прв на изборната листа на движењето кое произлезе од студентските блокади и протестите против власта.

Неговото поставување на чело на листата има и силна симболика. Токму во Нови Сад, на 1 ноември 2024 година, се урна бетонската настрешница на железничката станица, при што загинаа 16 лица. Трагедијата предизвика бран незадоволство и масовни протести, кои прераснаа во едно од најголемите граѓански движења во поновата историја на Србија.

Срдановиќ не доаѓа од партиските структури и нема долга политичка кариера. Неговата кандидатура ја отсликува стратегијата на студентите да понудат луѓе со професионален углед и искуство во своите области, наместо политичари кои со години се присутни на јавната сцена.

На второто место на листата е лекарката Катарина Станковиќ, на третото драмскиот писател Жељко Хубач, познат по својата работа во театарот и телевизијата, додека четвртата позиција му припадна на хирургот Александар Цветковиќ.

Сепак, фактот што Срдановиќ е прв на листата не значи дека автоматски ќе биде и нов премиер на Србија. Студентското движење сè уште нема официјално соопштено кому ќе му ја довери задачата да ја предводи идната влада.

Бодирога, Шошкиќ и Станиќ меѓу најпознатите кандидати

Едно од најзвучните имиња на Студентската листа е Дејан Бодирога, легенда на југословенската и европската кошарка. Поранешниот репрезентативец, двократен светски и трикратен европски шампион, денес е претседател на Евролигата.

Бодирога се наоѓа на 24-тото место на изборната листа. Неговото присуство му носи дополнителна препознатливост на движењето, особено меѓу граѓаните кои не беа директно вклучени во студентските протести.

На 27-мото место е економистот Дејан Шошкиќ, кој од 2010 до 2012 година беше гувернер на Народната банка на Србија. Неговото искуство во монетарната политика и управувањето со финансиските институции би можело да има значајна улога во креирањето на економската политика на новата власт.

Меѓу кандидатите е и познатиот актер Тихомир Станиќ, кој го зазема осмото место. Станиќ е препознатлив по бројните филмски, телевизиски и театарски улоги и со години е присутен во културниот и јавниот живот на Србија.

На листата се најдоа и поранешниот атлетски репрезентативец Михаил Дудаш, поранешниот професионален фудбалер Мирко Поледица, како и Феѓа Димовиќ, адвокат и член на музичката група „Београдски синдикат“.

Универзитетски професори и критичари на власта

Значаен дел од кандидатите доаѓаат од академската заедница, која одигра важна улога во поддршката на студентските протести.

Меѓу нив е социологот Јово Бакиќ, професор на Филозофскиот факултет во Белград и еден од најгласните критичари на владеењето на Вучиќ. Тој се наоѓа на 76-тото место на изборната листа.

Меѓу кандидатите се и психологот Александар Бауцал, Мирјана Николиќ, ректорка на Универзитетот на уметностите во Белград, како и инженерот Зоран Ѓајиќ.

Ѓајиќ привлече особено внимание по трагедијата на железничката станица во Нови Сад. Како инженер кој бил ангажиран на работите поврзани со објектот, тој јавно укажуваше на неправилности и проблеми при реконструкцијата. На Студентската листа се наоѓа на 58-мото место.

Меѓу кандидатите е и земјоделецот Златко Кокановиќ, еден од најистакнатите противници на проектот за ископување литиум во долината на Јадар. Како претставник на здружението „Не дамо Јадар“, тој беше активен учесник во протестите против плановите на компанијата „Рио Тинто“.

Дел од листата е и адвокатката Сара Ел Сараг, која во јавноста ги претставуваше предлозите на студентското движење за реформи во правосудниот систем.

Со ваквиот состав, Студентската листа се обидува да понуди поинаков модел на политичко претставување, во кој главната улога ја имаат професионалци од различни области, а не долгогодишни партиски функционери.

Изборниот успех на ова движење претставува значаен пресврт на српската политичка сцена, но останува да се види како кандидатите со различни професионални искуства и политички ставови ќе функционираат како единствена парламентарна сила и дали ќе успеат да формираат стабилна влада.