Компаниите повлекоа 8,7 милијарди денари, граѓаните продолжија со штедење

Јулските податоци на Народната банка покажуваат засилена кредитна активност во македонскиот банкарски систем. Вкупните кредити на недржавниот сектор продолжуваат да растат со двоцифрено годишно темпо, додека депозитите бележат побавен раст. Во исто време, кај компаниите се регистрира значителен месечен пад на средствата на депозитните сметки, додека граѓаните продолжуваат истовремено да штедат и да се задолжуваат.

На крајот на јули, вкупните кредити на недржавниот сектор достигнале 595,6 милијарди денари, што е раст од 0,8 проценти на месечно и 13,3 проценти на годишно ниво. За една година кредитното портфолио на банките е зголемено за повеќе од 73 милијарди денари, од 522,5 милијарди денари во јуни 2025 година.

Од друга страна, вкупните депозити во јули изнесувале 673,1 милијарди денари. Тие се намалиле за 0,4 проценти во однос на јуни, но на годишно ниво се повисоки за 8,8 проценти.

Најголемата промена кај депозитите се забележува кај компаниите. Корпоративните депозити за само еден месец се намалиле за 4,6 проценти, од 190,4 на 181,7 милијарди денари, односно за околу 8,7 милијарди денари. Пад е регистриран и кај денарските и кај девизните депозити. Денарските се намалиле за 3,8 проценти, а девизните за 6,3 проценти.

И покрај јулскиот пад, на годишно ниво депозитите на компаниите остануваат повисоки за 2,9 проценти.

Паралелно со намалувањето на депозитите, компаниите продолжиле со зголемено задолжување. Корпоративните кредити во јули достигнале речиси 296 милијарди денари, што претставува месечен раст од 0,7 проценти и годишен раст од 14,5 проценти.

Најбрзо растат денарските кредити на компаниите, кои за една година се зголемиле за 19,6 проценти и достигнале 221,4 милијарди денари. Кредитите во странска валута имаат значително послаб раст од 1,8 проценти.

Кај домаќинствата, пак, трендот е поинаков. Депозитите на граѓаните во јули достигнале 462,4 милијарди денари, што е раст од 1,6 проценти на месечно и 11,1 проценти на годишно ниво. За една година нивните заштеди се зголемиле за повеќе од 50 милијарди денари.

Најголем дел од растот доаѓа од денарските депозити. Тие достигнале 265,2 милијарди денари и се повисоки за 16,6 проценти во однос на јули минатата година. Девизните депозити се зголемиле за 4,5 проценти, достигнувајќи 197,1 милијарди денари.

Во исто време, расте и задолженоста на населението. Вкупните кредити на домаќинствата во јули достигнале 297 милијарди денари, со месечен раст од 0,9 проценти и годишен раст од 12,2 проценти. Денарските кредити се зголемиле за 18,3 проценти на годишно ниво.

Особено значаен раст има кај станбените кредити. Нивната вредност достигнала 119 милијарди денари, што е 16,6 проценти повеќе од јули 2025 година. Во јуни минатата година станбените кредити изнесувале нешто над 101 милијарда денари, што значи дека за приближно една година портфолиото е зголемено за речиси 18 милијарди денари.

Растат и потрошувачките кредити, кои се најголемата поединечна кредитна категорија кај граѓаните. Во јули достигнале 152,7 милијарди денари, со месечен раст од 1,3 проценти и годишен раст од 12,1 проценти.

Сепак, не сите форми на задолжување кај населението растат. Кредитите преку кредитни картички се намалиле за 4 проценти на годишно ниво, додека негативните салда на тековните сметки се пониски за 5,4 проценти. Само во јули дозволените минуси се намалиле за 9 проценти.

Паралелно со кредитите и депозитите, расте и паричната маса. М3 во јули достигнала 655,1 милијарди денари, што е годишен раст од 8,3 проценти. Готовите пари во оптек, пак, за еден месец се зголемиле за 5,3 проценти и достигнале речиси 67 милијарди денари.

Јулската статистика, на тој начин, покажува различни движења кај двата главни сектори. Кај населението истовремено растат и депозитите и кредитите, со особено силен раст на станбеното и потрошувачкото кредитирање. Кај компаниите, пак, кредитирањето продолжува да расте, додека депозитите забележуваат остар месечен пад.

Вкупно гледано, кредитите во банкарскиот систем растат побрзо од депозитите, што ја потврдува високата кредитна активност во економијата и го прави односот меѓу задолжувањето, штедењето и ликвидноста тренд што ќе биде важно да се следи и во наредните месеци.