Српските партии во владејачката коалиција на Црна Гора намерно ја блокираат евроинтеграцијата

Црна Гора е најнапредната земја на патот на европската интеграција, но црногорските функционери се чини дека се натпреваруваат кој може најмногу да го забави патот кон Европа. Откако парламентарното мнозинство, и покрај препораките од Брисел, ги усвои контроверзните измени на Законот за внатрешни работи и Законот за Агенцијата за национална безбедност, висок владин функционер во Подгорица направи уште една грешка – потег што е во спротивност со ставот на Европската Унија.

На 10 март, владата објави соопштение за средбата на вицепремиерот за надворешни и европски работи Филип Ивановиќ во Будимпешта со унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто. Посетата на Ивановиќ и неговиот разговор со еден од симболите на режимот на Виктор Орбан се случија во екот на изборната кампања во Унгарија. И го направи ова наспроти препораките од Брисел до сите земји-членки на ЕУ, како и до земјите-кандидатки, да не се мешаат во изборната кампања во Унгарија.

Очигледно, Ивановиќ, некогаш жесток противник на пристапувањето на Црна Гора во НАТО, кој веќе разговарал за европската интеграција со митрополитот на Српската православна црква во Црна Гора, Јоаники, имал своја – во суштина просрпска – политичка програма. Бидејќи за време на изборната кампања, Унгарија ја посетија претставници на Република Српска, како и претставници на српскиот режим на Александар Вучиќ.

Искусниот црногорски дипломат Жељко Перовиќ смета дека потегот на Ивановиќ не е случајност. Тој забележува дека дел од црногорската влада – партиите на поранешниот Демократски фронт – отворено работат против европскиот пат на Црна Гора. Во исто време, движењето „Европа сега“, најголемата група во црногорскиот парламент, често придонесува за ова попречување на европскиот пат преку дејствија или недејствија. Според Перовиќ, неодамнешната изјава на комесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос – дека Албанија е фаворит – не е насочена против Црна Гора, туку е предупредување од Брисел.

„Марта Кос се обидува да испрати најпозитивни пораки до Црна Гора уште од првиот ден од нејзиниот мандат. За жал, таа е висок функционер во администрацијата во Брисел и тие реагираат според она што го гледаат на терен. Последните неколку изјави на Марта Кос беа предупредувачки. За жал, дури ни тоа не беше доволно ниту за „Европа сега“, ниту за најзначајниот дел од владата, кој продолжува по својот пат“, забележа Перовиќ.

Поранешната хрватска министерка за надворешни и европски работи Весна Пусиќ смета дека силите поврзани со Вучиќ во црногорската влада работат против европскиот пат на земјата. Според неа, нивните јавни изјави имаат малку врска со она што тие всушност го мислат и прават – против патот на Црна Гора кон Европа.

„Едно е што зборуваат, важно е што прават. Не слушајте што зборуваат, туку гледајте што прават. А, со овој закон, мислам дека главниот проблем на Спајиќ е што нема сила и храброст да им се спротивстави. Она што го прават со овие закони е нивниот придонес за тоа Црна Гора да не влезе или барем да го продолжи периодот во кој ќе влезе во Европската Унија. Ова е нивна очигледна цел од самиот почеток“, изјави Пусиќ за ЕТВ.

Според Перовиќ, многу лоша порака е испратена до Брисел со усвојувањето на Законот за внатрешни работи и Законот за Агенцијата за национална безбедност.

„Ова беше последната капка – присилното усвојување на Законот за внатрешни работи и Законот за тајните служби. И покрај многу јасното предупредување од Брисел, овие два закона беа усвоени на присилен начин. Она што е болно за граѓанското општество во Црна Гора е однесувањето на малцинските партии. И покрај толку многу грешки што ги прави сегашната влада, нивното инсистирање да останат во црногорската влада е отворено предавство на државата“, нагласува Перовиќ.

Весна Пусиќ нагласи дека прашањето за патот на Црна Гора кон Европската Унија не е само прашање на демократизација на земјата, туку пред сè клучно прашање за иднината – опстанокот на независна и суверена Црна Гора.

„Влезот на Црна Гора во Европската Унија не е толку за подобрување на демократијата, туку пред сè за опстанокот на Црна Гора како независна држава. И мислам дека ова е сосема јасно за оваа група што го саботира процесот.„Ова е главната причина за опструкциите и за смислувањето разни пречки и идеи што го спречуваат или барем го одложуваат влезот на Црна Гора и нејзините шанси за релативно брзо завршување на овој процес“, смета Пусиќ.

Според неа, двата закона, донесени набрзина, се уште една победа за оние кои ги користат сите свои сили и способности за да ја спречат Црна Гора релативно брзо да влезе во Европската Унија.

Колку е важно српските партии кои го контролираат парламентарното мнозинство да ги усвојат измените на Законот за внатрешни работи и Законот за Агенцијата за национална безбедност – без оглед на политичката цена – покажува и намерата на демократите на Алекса Бечиќ да ги вклучат на дневен ред на собраниската седница. По приговорите на раководството на Бошњачката партија, парламентот ќе ги дискутира законите следниот четврток, и покрај предупредувањата од Брисел. Ова значи дека за Спајиќ и раководството на „Европа сега“ поважно од европскиот пат е зачувувањето на власта.

Патем, Србија самата себе одамна се блокира на европскиот пат со политиката на седење на два стола, а од вчера контроверзни потези се влечат и во Албанија, со спречувањето да се одземе имунитет на висока функционерка за да се гони за корупција – нешто што го осудија Брисел и куп држави од ЕУ. Македонија одамна е синхронизирана со овие напори да остане надвор од Унијата, иако тврди обратно, и никој веќе не ја ни споменува во Брисел. Текстот на Еди Рама и на Александар Вучиќ кои поддржуваат делумно членство во ЕУ (нешто што не го предлага официјално Брисел) исто така во некои кругови се сфаќа како дел од оваа игра, а пред се како обид да се „сопне“ Црна Гора која е најблиску до тоа да ја оствари целта и да стане членка на Унијата.