Кој е Давор Мацура сопственик на „Алта банка“, на која Народната банка на Србија ѝ ја одзеде дозволата за работа?

Извршниот одбор на Народната банка на Србија одлучи да ѝ ја одземе дозволата за работа на „Алта банка АД Белград“, соопшти централната банка на Србија рано утринава.

Според нето-активата во билансот на состојба, врз основа на најновите податоци од Народната банка на Србија (НБС), ажурирани заклучно со последниот ден од јули, „Алта банка“ се рангираше како деветта најголема банка на српскиот пазар, со пазарен удел од 2,9 проценти. Таа располагаше со актива во вредност од 214,9 милијарди динари, што е еквивалентно на приближно 1,84 милијарди евра.

Името на нејзиниот сопственик, Давор Мацура, повторно е во центарот на вниманието на јавноста. Давор Мацура поседува голем број компании, било директно или преку своите корпоративни субјекти. Најзначајна е „Алта банка“ (Alta Banka), која пак ја поседува компанијата „Алта лизинг“ (Alta Leasing). Во директна сопственост на Давор Мацура или регистрирани на негово име се следниве субјекти: „Алта ритејл“ (Alta Retail – холдинг компанија), „Алта груп“ (Alta Group – холдинг компанија), „Алта холдинг“ (Alta Holding – уште една холдинг компанија), „Кампари интернешнал“ (Campari International – која се занимава со изградба на станбени и нестанбени објекти), „АБЛ Солвент“ (ABL Solvent – ​​исто така вклучена во градежништвото) и „Алта пас“ (Alta Pass), која е регистрирана за неспецијализирана трговија на големо.

Преку „Алта ритејл“, тој поседува и неколку други компании. Најзначајна е „Идеа маркети“ (Idea Marketi d.o.o.) – позната по својот малопродажен синџир – која беше преземена од претходните сопственици во Хрватска. Тука спаѓа и „М-Профил СПВ“ (M-Profil SPV), која се занимава со управување со недвижен имот. Понатаму, „Алта ритејл“ ја поседува „Супер картица“ (Super Kartica d.o.o.), фирма регистрирана за истражување на пазарот и испитување на јавното мислење. Исто така, во негова сопственост е и „Ена фрут“ (Enna Fruit), која се занимава со неспецијализирана трговија на големо, како и „мСтарт бизнис солушнс“ (mStart Business Solutions d.o.o. – специјализирана за управување со компјутерска опрема). Преку „Алта груп“, тој ја поседува „Алта голд“ (Alta Gold), компанија што се занимава со производство на накит и сродни производи. „Алта груп“ исто така поседува удел од 51 % во „Прокоопак“ (Procoopac) – уште една компанија вклучена во изградбата на станбени објекти, објави „Форбс Србија“ (Forbes Serbia).

Пред два дена, адвокатот Иван Миниќ на социјалната мрежа Икс, објави дека поднел барање до Народната банка на Србија итно да иницира вонредна ревизија на работењето на „Алта банка“. Тој наведе дека поседува информации кои укажуваат на почеток на процес што опфаќа „интензивен и забрзан пренос на средства во странство“ – конкретно на сметки и кон правни лица лоцирани во Москва и Скопје. Оваа банка е позната по тоа што е блиска до Српската напредна странка.

Името Давор Мацура стана добро познато минатата година откако се прочу гласот дека одредени домаќинства главно во Белград, ќе ги плаќаат сметките за струја на сметка на ЕПС во „Алта банка“. Се чини дека името на Давор Мацура излегува од секаде, па дури буквално и од фрижидерот.Мацура (43) влезе во овој бизнис во 2008 година, кога во Земун ја отвори менувачницата „Алта“ како самостоен претприемач. Природно, ова помина незабележано од јавноста, исто како и неговите понатамошни деловни активности во текот на следните осум години. Во меѓувреме, Мацура стана претседател на Здружението на менувачници на Србија. Дека бизнисот напредувал, сведочи и неговата трансформација од самостојна дејност во друштво со ограничена одговорност (д.о.о.) во 2014 година, пишува Данас.

Сепак, почнувајќи од 2016 година, компанијата доживеа вртоглав подем. Таа година, „Алта пеј“ стана платежна институција – што значи дека доби овластување за вршење платежни трансакции, како што е плаќањето сметки, во своите менувачници. Потоа, во мај 2019 година, се случи значаен пресврт: менувачницата го презема државниот удел во „JUBMES“ банка, станувајќи нејзин најголем акционер.

До јуни 2019 година, тие достигнаа 1.000 локации каде вршеа платен промет. Само три години подоцна, таа бројка се искачи на 2.000. Со шалтерите за плаќање казни во полициските станици управува „Алта група“ (Alta Group). Во јуни 2023 година, тие добија лиценца од Народната банка на Србија (НБС) за работа како институција за електронски пари, а еден месец подоцна станаа 100-процентен сопственик на она што денес е „Алта банка“ (Alta Bank). Во јануари минатата година, тие добија лиценца за давање платежни услуги во Црна Гора, а исто така станаа и најголем поединечен акционер (со удел помал од 10 отсто) во „Адико банка“ (Addiko Bank), која има седиште во Австрија. Поради неправилности при купувањето акции во оваа банка, Европската централна банка во еден момент ги суспендираше правата на глас поврзани со тие акции, а австрискиот регулатор ја казни „Алта“ со износ поголем од 150.000 евра.

Вистинскиот пробив се случи во 2023 година, кога „Alta Pay“ склучи стратешко партнерство со ЕПС (Електропривреда на Србија), преку кое плаќањето на сметките за електрична енергија онлајн се одвиваше преку платформата на „Alta Pay“. Секое плаќање за струја извршено преку апликацијата на ЕПС поминува низ „Alta Pay“, при што компанијата наплаќа провизија.

Сега е очигледно дека и плаќањето на сметки „офлајн“ (физички) се префрла кон овој субјект – кој, всушност, претставува мала банка – со што му се обезбедува исклучителна ликвидност.

Минатата година, „Alta Group“ оствари промет од 15 милиони евра, додека самата „Alta Bank“ забележа нето-добивка од речиси 14 милиони евра.

Сепак, деловните интереси на Мацура се прошируваат и надвор од менувачкото и банкарското работење. Тој е сопственик или сосопственик на 15 компании, од кои повеќето се основани по 2018 година. Додека некои од овие субјекти немаат никаков промет, други се користени за реализација на значајни деловни активности.

Една од овие зделки опфаќа купување на имот од ИМТ – компанија во стечајна постапка – при што најзначаен е плацот од 33,5 хектари во Нов Белград, купен за 70 милиони евра. Имотот бил стекнат преку компанијата „АБЛ Солвент“ (ABL Solvent). Во моментот на преземањето, вредноста на земјиштето била проценета на над 200 милиони евра.

На веб-страницата на „Алта“ (Alta) се објавени извештаи за посетите на Мацура на Соединетите Држави и неговите средби со членови на Конгресот. Тој, исто така, добил награда „Лидер на следната генерација“ (Next Generation Leader) за неговата посветеност на дополнително зајакнување на трансатлантските деловни врски меѓу Србија, Западен Балкан и САД.

Иако се смета дека Мацура е близок до СНС (Српска напредна странка), нема потврда дека тој е всушност член на таа партија.