Путин се закани: Русија ќе одговори со „многу поболни“ удари по нападот на Кримскиот мост

Рускиот претседател Владимир Путин изјави дека Москва нема да се согласи на делумен прекин на огнот – кој би опфатил енергетска инфраструктура или Црното Море – по неодамнешните украински напади врз Кримскиот мост. Путин предупреди дека Русија ќе одговори со „многу поболни“ удари. Тој најави дека преку дипломатски канали ги поканил европските претставници во Москва, за да разговараат за нивното евентуално вклучување во преговорите за ставање крај на војната во Украина. Притоа, рускиот претседател го опиша Кримскиот мост како цивилен објект, тврдејќи дека тој не се користи за транспорт на воена опрема. Сепак, мостот има и стратешко значење за снабдување на руските сили на окупираниот Крим.

Рускиот претседател Владимир Путин изјави дека Москва нема да се согласи на делумен прекин на огнот – кој би опфатил енергетска инфраструктура или Црното Море – по неодамнешните украински напади врз Кримскиот мост. Путин предупреди дека Русија ќе одговори со „многу поболни“ удари. Тој најави дека преку дипломатски канали ги поканил европските претставници во Москва, за да разговараат за нивното евентуално вклучување во преговорите за ставање крај на војната во Украина. Притоа, рускиот претседател го опиша Кримскиот мост како цивилен објект, тврдејќи дека тој не се користи за транспорт на воена опрема. Сепак, мостот има и стратешко значење за снабдување на руските сили на окупираниот Крим.

Путин ги даде овие изјави на прес-конференција во кинескиот град Шенжен, по првата трилатерална средба меѓу лидерите на Русија, САД и Кина, одржана на маргините на форумот за Азиско-пацифичка економска соработка (APEC). Рускиот претседател ги опиша разговорите со Доналд Трамп и Си Џинпинг како историски настан и „нова страница во историјата на дипломатијата“. Според него, средбата се одвивала во искрена атмосфера и им овозможила на трите страни подобро да ги разберат ставовите на другите за клучните меѓународни прашања.

Рускиот претседател изјави дека постои разбирање меѓу Москва и Вашингтон во однос на голем број прашања поврзани со завршувањето на војната. Според него, Русија ги прифатила компромисните предлози изнесени од американска страна – вклучително и оние претставени за време на средбата со Трамп во Анкориџ во август 2025 година.

„Се разбира, постојат компромиси. Тие беа предложени од американска страна, а ние ги прифативме такви какви што беа – вклучително и во Анкориџ“, изјави Путин. Тој ги обвини Украина и нејзините европски сојузници дека не покажуваат подготвеност за постигнување договор за прекин на непријателствата.

„Прашањето е дали другите страни во конфликтот – Украина или нејзините европски спонзори – се подготвени да ги прифатат овие компромиси. Дали сакаат да постигнат договор по мирен пат за да се стави крај на непријателствата и војната, или не. Судејќи според она што го гледаме, засега не сакаат“, рече рускиот претседател.

Сепак, Путин не изнесе детали за содржината на американските предлози за кои Москва тврди дека ги прифатила. Тој повтори дека секој потенцијален мировен договор мора да ги земе предвид „реалностите на теренот“, јасно ставајќи до знаење дека Русија нема намера да се откаже од своите територијални претензии кон Украина.

Путин потврди дека американската администрација се залага за вклучување на европските земји во дипломатските напори за завршување на војната.

„Американската страна нè повикува да се согласиме на учество на Европејците. Преку дипломатски канали, ги поканивме Европејците да дојдат во Москва. Потоа ќе одлучиме за форматот во кој би можеле да продолжат преговорите“, изјави рускиот претседател.

Тој призна дека прашањата поврзани со идната безбедносна архитектура на континентот не можат да се решат без учество на европските држави. „Разбираме дека е бесмислено да се разговара за прашања поврзани со безбедноста во Европа без Европејците“, нагласи Путин.

Во исто време, рускиот лидер оцени дека „каква било форма“ на воена соработка меѓу Европа и Украина ќе биде проблем за Москва. Русија продолжува да се противи на распоредувањето западни воени сили во Украина и инсистира на ограничувања во однос на идните воени односи меѓу Киев и европските држави.

Изјавите на Путин се совпаднаа со состанокот на „Коалицијата на подготвените“ во Берлин, каде што европските лидери и украинскиот претседател Володимир Зеленски разговараат за безбедносни гаранции и за понатамошна воена и финансиска поддршка за Киев.

Рускиот претседател се осврна и на споредбите меѓу трилатералната средба во Шенжен и Јалтската конференција од 1945 година, на која советскиот лидер Јосиф Сталин, американскиот претседател Френклин Рузвелт и британскиот премиер Винстон Черчил разговараа за повоеното уредување на Европа. Путин изјави дека Јалтската конференција не го поделила светот, туку ги одразила политичките и воените реалности по Втората светска војна. Тој повлече паралела меѓу тогашната победа над нацизмот и сегашните цели на Москва, тврдејќи дека би било соодветно да се постигне победа и над она што Кремљ го нарекува „неонацизам“ во Украина.

Тврдењата за неопходноста од „денацификација“ се дел од официјалното руско оправдување за целосната инвазија врз Украина во февруари 2022 година – наратив што Киев и неговите западни сојузници го отфрлаат.

Путин исто така даде позитивна оценка за напорите на американскиот претседател да стави крај на војната.

„Не се сомневам дека претседателот Трамп искрено се стреми кон решавање на конфликтите, вклучително и оној во Украина, и навистина сака да ги подобри билатералните односи во повеќе области“, изјави рускиот лидер.

Тој нагласи дека Русија и САД имаат заеднички интереси во однос на меѓународната безбедност и мора да продолжат со дијалогот, и покрај постоечките несогласувања. Путин истакна дека средбата со Трамп овозможила детална дискусија за војната во Украина, иницирана од американскиот претседател.

По трилатералните разговори, Русија, САД и Кина усвоија заедничка декларација за меѓународниот мир и безбедност. Во документот, трите земји потврдуваат дека нуклеарна војна не може да се добие и дека никогаш не смее да започне. Тие се обврзуваат да одржуваат дијалог насочен кон намалување на нуклеарните ризици и спречување на ширењето на нуклеарното оружје. Путин нагласи дека Москва, Вашингтон и Пекинг носат посебна одговорност како постојани членки на Советот за безбедност на ОН.

Трите страни, исто така, дадоа поддршка за реформирање на оваа глобална организација, со цел таа поефикасно да може да одговори на меѓународните кризи. Заедничката декларација, исто така, изразува критички став кон Меѓународниот кривичен суд, при што лидерите инсистираат на тоа дека меѓународните правосудни институции не смеат да ги надминуваат своите мандати.

Тие дополнително ја истакнаа потребата од стабилно снабдување со енергенси и ја изразија својата намера да го зголемат производството и испораката на нафтени деривати.

Сепак, и покрај историскиот карактер на средбата, заедничката декларација не содржи договор за ставање крај на војната во Украина, па дури ни експлицитно не го спомнува конфликтот. Прес-конференцијата на Путин покажа дека Москва продолжува да ги става своите територијални и стратешки барања во центарот на дипломатските преговори, истовремено барајќи поширок дијалог со САД и Кина во врска со идниот меѓународен безбедносен систем.