Од судот во Хаг до наградата во Франкфурт: Кој е Филип Сендс и каква е неговата врска со Балканот?

Шеесет и петгодишниот Сендс е професор по право на Универзитетскиот колеџ во Лондон и работи како адвокат за човекови права пред Меѓународниот суд на правдата во Хаг.

Германското здружение на издавачи и книжари го избра Сендс поради неговиот долгогодишен ангажман за човековите права, правдата и меѓусебното разбирање.

Одборот на наградата го опиша како посветен хуманист кој, и покрај растечкиот отпор, неуморно се бори за овие вредности.

Наградата за мир на германските издавачи и книжари се доделува од 1950 година и е едно од најпознатите признанија што се врачуваат во рамките на Франкфуртскиот саем на книгата.

Добитникот годинава ќе добие и парична награда од 25.000 евра.

Доделувањето традиционално го означува крајот на саемот во Франкфурт, еден од најзначајните меѓународни собири на издавачката индустрија.

Правник со директна врска со Балканот
За јавноста во поранешна Југославија, Сендс е значаен и поради неговото учество во правниот спор меѓу Хрватска и Србија пред Меѓународниот суд на правдата во Хаг.

Според официјалната биографија објавена од Меѓународниот кривичен суд, Сендс бил правен застапник на Хрватска во предметот против тогашна Сојузна Република Југославија.

Хрватска ја започна постапката во 1999 година, обвинувајќи ја Југославија за прекршување на Конвенцијата за спречување и казнување на злосторството геноцид.

Србија подоцна поднесе противтужба, а судската постапка опфати правни прашања поврзани со насилството за време на војната во Хрватска.

Меѓународниот суд на правдата во 2015 година ги отфрли и хрватската тужба и српската противтужба за геноцид.

Судот утврди дека биле извршени тешки злосторства, но дека не бил докажан специфичниот геноциден умисол што го бара Конвенцијата.

Зошто неговата работа е важна за Босна и Херцеговина?
Правните прашања со кои се занимава Сендс имаат особено значење и за Босна и Херцеговина.

Во 2007 година Меѓународниот суд на правдата утврди дека масовните убиства во Сребреница во јули 1995 година претставуваат геноцид.

Судот истовремено пресуди дека Србија ја прекршила обврската да го спречи геноцидот и не ги исполнила своите обврски за соработка во казнувањето на одговорните.

Пресудата направи важна разлика меѓу директната одговорност за извршување геноцид и одговорноста на државата за негово неспречување.

Оваа разлика останува важна во расправите за воените злосторства и државната одговорност на Балканот.

Нема потврда во проверените извори дека Сендс лично ја застапувал Босна и Херцеговина во таа постапка.

Од Пиноче до меѓународните судови
Професионалната кариера на Сендс опфаќа и други значајни предмети од меѓународното право.

Тој учествувал во правниот случај поврзан со поранешниот чилеански диктатор Аугусто Пиноче, застапувајќи ја организацијата „Хјуман рајтс воч“.

Сендс бил и советник на делегацијата на Самоа за време на преговорите за Римскиот статут во 1998 година, со кој беше воспоставен Меѓународниот кривичен суд.

Во 2003 година бил назначен да достави независни правни аргументи пред Специјалниот суд за Сиера Леоне во предметот против поранешниот либериски претседател Чарлс Тејлор, во врска со имунитетот на шефовите на држави.

Неговата работа ги поврзува прашањата за човековите права со одговорноста на државите и политичките лидери пред меѓународните судови.

За земјите од Западен Балкан, меѓународното право останува тесно поврзано со наследството од војните во 1990-тите години.

Пресудите на меѓународните судови утврдија индивидуална кривична одговорност за бројни злосторства, вклучувајќи го и геноцидот во Сребреница.

Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија документираше злосторства извршени во Босна и Херцеговина, Хрватска и Косово, оставајќи обемна судска документација за конфликтите.

Признанието за Сендс доаѓа во период кога меѓународните судови повторно се соочуваат со политички притисоци, а прашањата за воените злосторства, геноцидот и државната одговорност остануваат дел од глобалната дипломатска агенда.

Неговата професионална поврзаност со хрватско-српскиот спор му дава на признанието во Франкфурт и посебна регионална димензија.