Марта Кос ја откажа посетата на Србија поради величењето на Младиќ. За Вучиќ објаснувањето е „глупаво“

Ратко Младиќ беше осуден за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства. Враќањето на неговите останки во Белград ја потсетува Европа на најтемните страници од нашата понова историја, напиша Марта Кос, комесар за проширување на ЕУ, на својот профил на социјалните мрежи.

Како што додаде, „величањето што следи по неговата смрт е некомпатибилно со вредностите врз кои е изграден патот кон ЕУ. Тој пат бара соочување со минатото, вистинско помирување и почитување на жртвите на воените злосторства“.

„Вредностите врз кои почива нашата заедничка иднина не се предмет на преговори. Во овој контекст, решив да не ја реализирам планираната посета на Србија во овој момент“, напиша таа.

Треба да се напомене дека претходно во текот на денот, медиумите објавија неофицијална информација дека Марта Кос одлучила да ја одложи посетата на Белград, која требаше да следи два дена по погребот на Ратко Младиќ во Србија, односно во среда, 9 септември.

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, денес го нарече објаснувањето за одложувањето на посетата на европската комесарка Марта Кос на Белград глупаво.

„Објаснувањето беше исклучително кратко, но глупаво, како и обично. ‘Глорификацијата’ на генералот Ратко Младиќ едноставно не кажува кој нешто глорификувал. А кога не можат да најдат ништо конкретно, тогаш се занимаваат со подвозници, надвозници, претпоставувам дека требаше да им забраниме на луѓето да се појавуваат, требаше да забраниме погреби, треба да градиме гробишта за кучиња“, изјави тој денес пред новинарите.

Претседателот на Србија неодамна зборуваше за нејзиното пристигнување во Белград. На 25 август, Вучиќ, кога беше запрашан од новинар да ја коментира изјавата на Марта Кос дека промената на методологијата за пристапување кон Унијата е неопходна бидејќи на ЕУ не ѝ се потребни „тројански коњи“, рече дека тие си ја работат својата работа и се заштитуваат.

„Да бев циник и малку груб, ќе речев дека Марта Кос би сакала да види овци, а не коњи, но не сум, па затоа нема да го кажам тоа. Нека си ја работат работата, нека се заштитат себеси. Не им требаат тројанци, коњи како овој или оној, не им треба ништо. Тие се доволни сами за себе“, рече Вучиќ тогаш.

Телото на осудениот воен злосторник Ратко Младиќ, кој почина во Хаг на 27 август на 85-годишна возраст, беше транспортирано во Белград во четврток со авион на Владата на Република Србија.

Судот го осуди Младиќ на доживотен затвор за геноцидот во Сребреница, теророт врз граѓаните на Сараево и најтешките воени злосторства во БиХ, а во Србија неговото враќање во ковчег се претвори во државен и медиумски спектакл во кој џелатот се слави како херој.

Според услугата Flightradar24, летот од Хаг беше најследениот лет во светот, а српскиот министер за правда Ненад Вуиќ беше во државниот авион, заедно со синот и внуката на починатиот злосторник.

Ковчегот беше подигнат на аеродромот „Никола Тесла“ во Белград од страна на припадници на српските вооружени сили и транспортиран до Военомедицинската академија за обдукција, врз основа на директно писмо од министерот за правда.

На надвозниците над автопатот каде се движеше автомобилот со телото на Младиќ се појавија транспаренти со пораки како „Вечна слава на генералот!“ и „Добредојде дома, генерале“, а видеа од социјалните мрежи покажуваат како поединци го поздравуваат ковчегот со запалени факели по патот.

Настаните треба да кулминираат со комеморација во сабота, 5 септември, во Домот на армијата во Белград. Во понеделник, 7 септември, телото ќе биде изложено во црквата „Свети Лука“, по што ќе следи кремација и погреб на гробиштата Топчидер.

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, веќе објави дека безбедносните служби проценуваат дека „десетици илјади граѓани“ ќе присуствуваат на погребот, велејќи дека државата ќе ги обезбеди сите услови за тоа собирање.

Комесарот за човекови права на Советот на Европа, Мајкл О’Флаерти, реагираше на ова јавно величење, изразувајќи длабоко згрозување од постапките во Србија и Република Српска.

„Се згрозувам од јавното величење на Ратко Младиќ, починатиот воен злосторник осуден за геноцид во Сребреница и злосторства против човештвото, вклучувајќи ги и изјавите на функционерите во Република Српска и Србија. Величењето на осуден воен злосторник е навреда за жртвите и не е говор заштитен со Европската конвенција за човекови права“, рече О’Флаерти, потсетувајќи дека величењето на криминалците во БиХ е исто така кривично дело и повикувајќи ги властите да престанат да ги величат џелатите.

Се случува и трансформацијата во провладините белградските медиуми. Додека веднаш по веста за смртта на Младиќ, српските медиуми (со исклучок на дежурниот радикален „Информер“) првично реагираа со релативна воздржаност, пристигнувањето на телото во Белград целосно го разоткри тоа. Насловните страници на денешните весници во Србија отворено го слават архитектот на геноцидот.

Така, „Информер“ носи огромен наслов „Генералот конечно во Србија“, со величење на злосторникот и обвинувања за неговата наводна години систематска тортура во Хаг. „Српски телеграф“ извикува „Србија го дочека својот генерал “ на насловната страница, прикачувајќи фотографии од ковчегот покриен со српското знаме и транспаренти од надвозникот.