Македонија има најстари автомобили на Балканот – просечната старост е речиси 20 години

Македонија има најстар возен парк на Балканот, со просечна старост на возилата од 19,4 години, покажуваат податоците објавени во анализата на „Ал Џезира Балканс“. Иако бројот на регистрирани возила во земјава речиси се удвоил во периодот од 2012 до 2024 година, нивната просечна старост останува речиси непроменета, што покажува дека зголемувањето на бројот на автомобили не е проследено со значително обновување на возниот парк.

Според анализата објавена на 23 октомври, во Македонија во 2024 година биле регистрирани речиси 700.000 возила, наспроти околу 350.000 во 2012 година. Со население од приближно 1,83 милиони жители, тоа значи дека на секои 1.000 жители има околу 383 регистрирани возила.

Особено впечатлив е податокот дека дури 87,9 отсто од возилата во Македонија се постари од седум години. Просечната старост од 19,4 години е значително повисока од просекот во Европската Унија, кој според податоците наведени во анализата изнесува 12,7 години.

Тоа значи дека возилата во Македонија во просек се речиси седум години постари од оние во Европската Унија.

Анализата покажува дека Македонија имала значително помлад возен парк во периодот од 2004 до 2008 година, кога просечната старост изнесувала 15,4 години. Наместо подмладување, во следните години просекот се зголемил, а во последната деценија останал на високо ниво.

Во споредба со соседните земји, разликите се значителни. На Косово просечната старост на возилата изнесува 18 години, во Грција 17,3 години, а во Црна Гора 17,06 години. Во Хрватска просечната старост на сите регистрирани возила е 14,63 години, додека во Словенија изнесува 11,2 години.

Со тоа, според податоците што ги анализира „Ал Џезира Балканс“, Македонија има најстар возен парк меѓу опфатените земји од регионот.

Проблемот, сепак, не е ограничен само на Македонија. Во речиси сите балкански држави бројот на регистрирани автомобили расте, но просечната старост на возилата не се намалува со исто темпо, а во дел од земјите продолжува да се зголемува.

Како една од главните причини се посочува масовниот увоз на половни автомобили од Западна Европа, пред сè од Германија, Италија и други европски држави. Возилата што постепено се повлекуваат од западноевропските пазари често продолжуваат да се користат на Балканот, каде што куповната моќ на населението потешко ги следи цените на новите автомобили.

Во Босна и Херцеговина, на пример, речиси 80 отсто од возилата се постари од десет години, додека во Бугарија, според податоците од средината на 2024 година, дури 75,6 отсто од регистрираните патни возила биле постари од 15 години.

Европската Унија во меѓувреме ги заострува еколошките стандарди и подготвува нови правила за постапување со возилата на крајот од нивниот животен век. Според проценките на Европската комисија, околу шест милиони автомобили годишно во Европа стигнуваат до крајот на својот употребен век.

Дел од земјите во регионот веќе воведоа ограничувања за увоз на најстарите возила. Босна и Херцеговина и Црна Гора забранија увоз на одредени постари дизел-возила, додека Србија, според анализата, сè уште дозволува увоз на автомобили стари и повеќе од две децении.