Будимпешта и Киев пак во кавга, сега за регионална иницијатива

Унгарија и Украина во вторникот разменија обвинувања откако премиерот Петер Маѓар го отфрли планираниот проект за складирање гориво меѓу МОЛ и „Нафтогас“, како и вклучувањето на Будимпешта во новиот формат за регионална соработка на Киев.

Спорот се однесува на меморандумот за разбирање потпишан од унгарската енергетска групација МОЛ и украинската државна компанија „Нафтогас“ за време на инаугуративниот самит на Карпатската осумка минатата недела.

Проектот предвидува складирање на нафтени деривати во Унгарија, во близина на украинската граница, со што би ѝ се помогнало на Украина да ги диверзифицира своите набавки и да ги заштити резервите од руски напади.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски ја покрена иницијативата Карпатска осумка заедно со Австрија, Чешка, Полска, Романија, Србија, Словачка и Унгарија, со цел соработка во областите на регионалната безбедност, енергетиката, логистиката и прекуграничните инвестиции.

Маѓар во понеделникот пред парламентот изјави дека Унгарија не се приклучила кон иницијативата и покрај добиената покана, наведувајќи дека Будимпешта имала „добри причини“ да остане надвор од неа. Тој исто така ја исклучи можноста за изградба на предложените украински капацитети за складирање гориво за време на мандатот на неговата влада.

Сепак, Унгарија беше претставена на самитот од висок дипломат, иако не ја потпиша завршната декларација. И Чешка одби да го поддржи основачкиот документ, со што Украина, Австрија, Полска, Романија, Србија и Словачка останаа како потписнички.

Дипломатски судир

Расправијата ескалираше на социјалните мрежи откако украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха изрази изненаденост од „непотребно конфронтирачкиот“ став на Маѓар и ја обвини Будимпешта дека ја продолжува политиката на „опструкционизам и изолационизам“ на Виктор Орбан.

Маѓар возврати, тврдејќи дека Украина не може да ја претставува Унгарија како членка на меѓународна групација без претходна согласност.

„Да се ​​тврди дека суверена земја е членка на меѓународна соработка… без претходни консултации или согласност е целосно неприфатливо“, напиша тој, споредувајќи ја ситуацијата со тоа некој неочекувано да ви каже дека сте се приклучиле кон фудбалскиот тим на соседното село и дека треба да ја „донесете топката“.

Овој судир претставува рана пречка за надежите за пошироко „ресетирање“ на односите, откако Маѓар го наследи Орбан на премиерската функција во мај. Промената беше дочекана со олеснување во Брисел по 16 години опструкции во однос на прашањата поврзани со ЕУ, вклучително и поддршката за Украина. Маѓар најави поконструктивен пристап кон Киев, иако задржа одредени резерви во однос на воената помош и пристапувањето на Украина во ЕУ. Маѓар, исто така, го критикуваше МОЛ за преговарање за меморандумот без одобрение од владата, кажувајќи му на парламентот дека директно го контактирал извршниот директор Жолт Хернади преку СМС-порака.

Тој рече дека компанијата треба да се однесува кон унгарската држава како кон голем акционер и јасно стави до знаење дека проектот нема да продолжи без поддршка од владата.

МОЛ се обиде да го намали значењето на спорот, опишувајќи го меморандумот како прелиминарен технички чекор, а не како конечна инвестициска одлука. Компанијата соопшти дека проектот останува во рана фаза и ќе бара понатамошни разговори пред имплементацијата.

Несогласувањето го комплицира обидот на Киев да ја лансира Карпатската осумка како широка регионална платформа во време кога Украина бара подлабоки енергетски, транспортни и безбедносни врски со своите централноевропски соседи. (Според агенциите)