Столтенберг: Опстанокот на НАТО не е „врежан во камен“, никој не може да гарантира дека САД ќе останат

Мораме сериозно да ја сфатиме изјавата на Соединетите Американски Држави дека сакаат да ја преземат контролата врз Гренланд.

Поранешниот генерален секретар на НАТО, Јенс Столтенберг, предупреди дека изјавите на Соединетите Американски Држави за Гренланд мора да се сфатат сериозно, нагласувајќи дека не треба да се шпекулира за скриените мотиви на американскиот претседател Доналд Трамп.

Во контекст на растечките тензии поради американските претензии за Гренланд, Столтенберг во интервју за списанието „Дер Шпигел“ изјави дека Европа не треба лесно да ги сфаќа пораките што доаѓаат од Вашингтон.

„Мораме сериозно да ја сфатиме изјавата на Соединетите Американски Држави дека сакаат да ја преземат контролата врз Гренланд“, рече Столтенберг.

Тој ги отфрли шпекулациите за тоа кои би можеле да бидат вистинските причини за политиката на Трамп кон овој арктички остров. Како што изјави, американските претставници ги наведуваат безбедносните интереси на САД и природните ресурси како причини.

„Го признавам она што го велат Трамп и другите американски претставници: тие се повикуваат на безбедносните интереси на Соединетите Американски Држави, а понекогаш зборуваат и за природните ресурси. Можам само да посочам на тоа и не сакам да шпекулирам за тоа кои други потенцијални причини би можеле да бидат“, рече Столтенберг, кој моментално е министер за финансии на Норвешка.

Гренланд, кој има висок степен на автономија, официјално е дел од Кралството Данска. Трамп отворено во неколку наврати изјави дека САД сакаат да го анектираат овој остров, кој е претежно покриен со мраз. Ваквите амбиции наидоа на силно противење од европските сојузници во рамките на НАТО.

„Мораме да градиме односи со САД, а тоа исто така значи дека треба да зборуваме дури и кога не се согласуваме со нив. Втората порака е следнава: Не можам да ветам дека САД ќе останат во НАТО. Никој не може да го вети тоа“, рече Столтенберг.

Досега, кризните разговори меѓу САД, Данска и властите на Гренланд не донесоа конкретни резултати. Трамп, од друга страна, тврди дека анексијата на Гренланд кон САД би го спречила зајакнувањето на руското и кинеското влијание во арктичкиот регион.

Столтенберг верува дека НАТО и Европската Унија мора да одговорат на унифициран и јасен начин на ваквите пораки од Вашингтон.

„Ги поздравувам јасните, заеднички изјави на нордиските земји, Германија и другите европски држави дека Гренланд ѝ припаѓа на Данска и дека тие стојат зад Данска“, рече Столтенберг, додавајќи дека сега не е време да се шпекулира за можни последици.

„Најважно е да се спречат понатамошни дејствија“, нагласи тој.

Зборувајќи пошироко за иднината на НАТО, Столтенберг предупреди дека опстанокот на алијансата не треба да се зема здраво за готово.

„Ништо не е врежано во камен, работите можат да се променат“, рече тој, нагласувајќи дека зајакнувањето на трансатлантската кохезија е клучно, без оглед на тоа дали САД ќе останат подеднакво посветен сојузник на НАТО во иднина или не.