Скок на инфлацијата во САД, цените на бензинот дивеат: „Ова не се памети од 1967 година.“

Инфлацијата во Соединетите Американски Држави се забрза минатиот месец на највисока стапка за речиси две години, поттикната од зголемувањето на цените на нафтата поради американско-израелската војна во Иран, чии ефекти почнуваат да се прелеваат во пошироката економија.

Потрошувачките цени се зголемија за 3,3 проценти во март со годишна стапка, што е скок од 2,4 проценти регистрирани во февруари, соопшти Министерството за труд. Очекуваното зголемување претставува најголема месечна промена од 2022 година, кога светот се справуваше со енергетски шок предизвикан од руската инвазија на Украина, пишува Би-Би-Си.

Порастот на инфлацијата минатиот месец првенствено беше поттикнат од остриот скок на цените на бензинските пумпи, што се случи по затворањето на Ормускиот теснец поради војната што ги зголеми цените на нафтата на светските пазари.

Цените на горивата се зголемија за 21,2 проценти од февруари до март, што е најголемото месечно зголемување откако владата на САД почна да ги следи податоците во 1967 година. Цените на маслото за греење скокнаа за повеќе од 30 проценти, што е најголемо зголемување од февруари 2000 година.

Ударот врз цената беше особено силен во држави како Калифорнија, каде што цените на горивата традиционално се повисоки отколку во остатокот од земјата. Според Американскиот автомобилски клуб, просечната цена на галон бензин во Калифорнија беше 5,93 долари во четврток, во споредба со 4,16 долари на национално ниво.

Анел Вилегас, 23, рече дека цената е „ужасна“. „Возам пикап и ме чини околу 70 до 80 долари да наполнам половина резервоар“, рече таа, додавајќи дека зголемувањето на цената ја натерало да се обиде да вози помалку. Сепак, таа вели: „Морам да правам што морам да правам за да преживеам… Само се справувам со тоа, што значи дека плаќам повеќе“.

Роза Кано, 37, проценува дека последното полнење на нејзиниот џип ја чинело околу 140 долари, во споредба со 80-те долари што вообичаено ги троши. Таа ја обвинува војната за ситуацијата. „Се прашувам зошто сме воопшто во оваа војна“, рече Кано, која возеше повеќе од еден час низ густ сообраќај до центарот на Лос Анџелес. „Тоа е непотребно. Како земја, треба да донесуваме подобри одлуки.“

Зголемувањето на цените на горивата учествуваше со речиси три четвртини од вкупното зголемување на инфлацијата во март. Цените на авионските билети и облеката, исто така, се зголемија во текот на месецот, што одразува комбинација од повисоки трошоци за енергија и долгорочно влијание на царините што компаниите продолжуваат да ги пренесуваат на потрошувачите. Цените на храната останаа непроменети од февруари, но аналитичарите предупредуваат дека би можеле да пораснат во наредните месеци бидејќи повисоките трошоци за транспорт и ѓубрива почнуваат да им се одразуваат.

„Засега, ова повторно забрзување се чини дека е поттикнато од цените на енергијата со ограничени прелевања, наместо од целосно вкоренета динамика на инфлација во втор круг“, рече Ариел Инграсија, заменик-управен директор во британскиот менаџер за средства Евелин Партнерс. „Сепак, ако цените на енергијата останат високи, постои ризик овие ефекти на крајот да се прошират преку трошоците, цените и, на крајот, очекувањата за инфлација.“

Ормускиот теснец е клучен премин за стоки како што се природен гас, ѓубрива, алуминиум и хелиум, како и нафта. Додека разговорите меѓу САД и Иран ги зголемија надежите дека водниот пат би можел повторно да се отвори, аналитичарите предупредуваат дека нормализирањето на снабдувањето со енергија може да потрае. Цените на нафтата паднаа од неодамнешните пикови, но остануваат далеку над нивоата пред конфликтот.

Како што се загрева кампањата за ноемвриските среднорочни избори, ситуацијата ги стави републиканците во дефанзива. Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека порастот на цените на енергијата ќе биде краткотраен, отфрлајќи ги загриженостите за ризиците за пошироката економија.

Портпаролот на Белата куќа, Куш Десаи, во петокот на социјалните мрежи ги истакна падовите на цените на лековите што се издаваат на рецепт и основните производи како јајцата. „Американската економија останува на цврста основа благодарение на политиките на администрацијата на страната на понудата, кои вклучуваат намалување на даноците, дерегулација и изобилство на енергија“, напиша тој.

Некои аналитичари беа охрабрени од фактот дека таканаречената основна инфлација, која ги исклучува нестабилните цени на храната и енергијата, беше малку пониска од очекуваното, на 2,6 проценти. Основната инфлација се смета за подобра мерка за основните трендови на цените. Категориите што забележаа пад на цените во текот на изминатата година вклучуваат фармацевтски производи и половни автомобили и камиони.

„Стапката на основна инфлација е водена од привремен енергетски шок, но под површината, основната инфлација продолжува да се движи во вистинската насока“, рече Адам Шиклинг, американски економист во „Вангард“.

Сепак, развојот на настаните ги разби надежите кај многумина на Волстрит дека централната банка на САД може да ги намали каматните стапки оваа година.

„Постои надеж дека инфлацијата ќе биде привремена, но претставниците на Фед ќе размислат двапати пред да ѝ кажат на јавноста дека очекуваат инфлацијата да биде привремена, откако погрешно ја проценија и погрешно ја окарактеризираа постпандемиската инфлација“, заклучи Атакан Бакискан, американски економист во Беренберг.