Хаосот во Капиштец со бучава ги надминува сите граници – не помогнаа уредите за мерење бучава

Жителите на Капиштец повторно реагираат на прекумерната бучава од гласна музика и непочитување на работното време на угостителски објекти, тврдејќи дека секојдневниот живот во дел од населбата станал неподнослив. Последните реакции доаѓаат од граѓани што живеат во близина на познатиот локал „Интермецо“, кои велат дека се чувствуваат како „заложници во сопствените домови“.

Според нивните сведоштва, проблемот не е изолиран инцидент, туку долгогодишна состојба што продолжува и покрај пријавите до надлежните служби. Жителите тврдат дека музиката е толку силна што предизвикува вибрации во становите, го нарушува семејниот живот и го оневозможува нормалниот сон на децата, постарите лица и сите што живеат во непосредна близина.

Ова повеќе не е само прашање на урбана непријатност. Бучавата во станбена зона е прашање на јавен ред, здравје и елементарно право на мир во сопствениот дом. Светската здравствена организација ја поврзува хроничната изложеност на бучава со нарушување на сонот, вознемиреност, когнитивни и кардиоваскуларни последици, што значи дека проблемот не може да се третира како ситна поплака на неколку соседи.

Жителите бараат од Општина Центар, Државниот пазарен инспекторат и Министерството за внатрешни работи да преземат конкретни и долгорочни мерки. Нивното барање не е само повремена контрола или симболична казна, туку доследно спроведување на Законот за заштита од бучава во животната средина и преиспитување на дозволите за работа на објектите што постојано го нарушуваат мирот на граѓаните. МЖСПП на својата страница ги наведува Законот за заштита од бучава, правилниците за гранични вредности, индикаторите и инспекцискиот надзор како дел од важечката регулатива.

Случајот со Капиштец има и подолга институционална историја. Во 2023 година Општина Центар извршила контроли на бучавата од угостителски објекти, при што беа изречени казни за „Интермецо“ и „Мош“ поради прегласна музика. Тогаш беше соопштено дека мерењата биле направени по пријави од граѓани и со овластена лабораторија.

Но токму тука се отвора главното прашање: ако проблемот се повторува со години, дали казните имаат реален ефект или стануваат само трошок што се вкалкулира во работењето? Ако жителите секоја година повторно пријавуваат, а локалите продолжуваат со истата практика, тогаш системот не го решава проблемот, туку само го документира.

Општина Центар во изминатиот период постави уреди за мерење бучава, но од општината беше објаснето дека податоците од тие уреди служат како индикатор за дополнителна теренска контрола, а прекршочни постапки се покренуваат врз основа на официјални мерења од акредитирана лабораторија. Тоа значи дека за ефективна заштита на граѓаните не е доволно само да се знае дека има бучава – потребна е брза инспекциска постапка, мерење и санкција што навистина ќе го промени однесувањето.

Капиштец е станбена населба, не ноќна индустриска зона. Граѓаните што таму живеат не бараат затворање на градот, туку нормална рамнотежа меѓу угостителската дејност и правото на одмор. Во урбан град може да има локали, музика и вечерен живот, но тие не смеат да значат дека цели згради ќе живеат под постојан звучен притисок.

Затоа овој случај е тест за институциите. Ако Општина Центар, инспекциите и МВР не можат да обезбедат почитување на законите во една од најурбаните населби во Скопје, тогаш пораката до граѓаните е дека нивниот мир зависи од добрата волја на локалите, а не од силата на институциите.

Жителите најавуваат дека, доколку институциите продолжат да ги игнорираат нивните барања, ќе ги радикализираат чекорите со протести и блокади на улиците околу локалот. Тоа е последна фаза на недоверба во системот: кога граѓаните повеќе не веруваат дека пријавата ќе донесе решение, туку мора сами да го бранат правото на сон.