Поранешниот гувернер на Унгарската централна банка, Ѓерѓ Матолчи, во средата беше приведен во рамките на истрага за фондации основани за време на неговиот мандат, за кои обвинителството тврди дека предизвикале значителна финансиска штета.
Случајот се однесува на мрежа од фондации и компании основани од Централната банка под раководство на Матолчи. Од почетокот на 2025 година, обвинителството и полицијата истражуваат како повеќе од 266 милијарди форинти (817 милиони долари) од средствата на Централната банка биле префрлени преку овие субјекти – постапка која, според обвинителството, резултирала со исклучително големи финансиски загуби.
Истрагата беше отворена по извештајот на Државната канцеларија за ревизија, во кој се укажува на сомнителни инвестиции направени од фондација основана од Унгарската централна банка и од „Optima Investment Ltd“ – фирмата што управувала со средствата на таа фондација.
„Како дел од истрагата, обвинителството денеска го испраша и го приведе поранешниот гувернер на централната банка, Ѓерѓ Матолчи, како и неговите соучесници, прогласувајќи ги за осомничени“, соопштија од обвинителството.
Оттаму додадоа дека е започната постапка за издавање меѓународни потерници за уште две лица, а исто така беше наведено дека Матолчи одбил да изнесе одбрана.
Адвокатот на Матолчи, Пал Батки, за Ројтерс потврди дека неговиот клиент е приведен. „Обвиненијата против мојот клиент може да се опишат како многу сложен збир на обвинувања, кои сè уште немавме можност целосно да ги разгледаме и анализираме“, изјави Батки.
Унгарскиот информативен портал „Телекс“, повикувајќи се на Батки, објави дека Матолчи бил испрашуван под сомнение за измама – која наводно предизвикала значителна финансиска загуба – како и за употреба на фалсификувана приватна исправа. Адвокатот наведе дека обвинителството бара одредување мерка притвор за поранешниот гувернер, за што судот се очекува да одлучи во текот на оваа недела.
Во април, Матолчи изјави дека Централната банка немала законско овластување да интервенира во работењето на фондациите, бидејќи тие „работеле независно“. Премиерот Петер Маѓар – кој го победи Виктор Орбан на априлските избори – побара истрага за досегашното работење на централната банка; неговата владејачка партија за таа цел формираше и парламентарна комисија.
Фиктивен договор
Во мај, унгарското обвинителство и полицијата запленија готовина и хартии од вредност во вредност од приближно 92 милијарди форинти (300 милиони долари), како дел од истрага за перење пари поврзана со фондации основани од централната банка пред неколку години.
Според обвинителството, во 2014 година – за време на мандатот на Матолчи – Народната банка на Унгарија ги основала фондациите „Палас Атена“ и им доделила јавни средства, кои потекнувале од добивките на централната банка остварени преку курсни разлики. На претпоследниот работен ден од мандатот на Матолчи, 28 февруари 2025 година, еден фонд за приватен капитал, претставуван од „Оптима“, склучил договор за позајмување хартии од вредност, кој обвинителството го смета за фиктивен.
Според обвинителството, целта на договорот била да се пренесе контролата врз средствата на фондацијата „на круг поединци врз кои Матолчи би продолжил да има влијание дури и по завршувањето на неговиот мандат како гувернер, со цел тој и неговиот син да можат да ги инвестираат тие средства за сопствени цели и да остварат профит“.
Prema tužiteljstvu, cilj sporazuma bio je prenijeti kontrolu nad imovinom zaklade “na krug osoba na koje bi Matolcsy nastavio imati utjecaj i nakon isteka guvernerskog mandata, kako bi on i njegov sin mogli ulagati tu imovinu u vlastite svrhe radi ostvarivanja dobiti”.
Според обвинителството, целта на договорот била да се пренесе контролата врз имотот на фондацијата „на круг поединци врз кои Матолчи би продолжил да има влијание дури и откако ќе му истече мандатот како гувернер, со цел тој и неговиот син да можат да го инвестираат тој имот за сопствени цели, за да остварат профит“.